H 67χρονη ηθοποιός δεν καταλαβαίνει γιατί τη ρωτούν ακόμα για τον ρόλο της ως καθηγήτρια Trelawney.


Έκανε μόλις 30 ημέρες γυρισμάτων σε ένα κινηματογραφικό σύμπαν που συνεχίζει να τη συνοδεύει για χρόνια: αυτή την «παράξενη αναντιστοιχία» περιέγραψε η Emma Thompson όταν μίλησε για τη συμμετοχή της στις ταινίες Harry Potter. Η βραβευμένη με Όσκαρ ηθοποιός, που ενσάρκωσε την εκκεντρική καθηγήτρια Μαντείας Sybill Trelawney σε τρεις ταινίες του franchise, εξήγησε ότι συνολικά πέρασε ελάχιστο χρόνο στο πλατό, όμως το κοινό εξακολουθεί να συνδέει έντονα το όνομά της με τον ρόλο.

Στο podcast SmartLess, όπου συμμετείχε ως καλεσμένη, η κουβέντα γύρισε γρήγορα στον κόσμο του Hogwarts, όταν ένας από τους παρουσιαστές στάθηκε στα χαρακτηριστικά στοιχεία της Trelawney: τα χοντρά γυαλιά, την ιδιόμορφη ενέργεια, τον νευρικό τρόπο με τον οποίο «διαβάζει» σημάδια παντού. Η Thompson απάντησε με χιούμορ, πριν εξηγήσει πώς αντιλήφθηκε τον χαρακτήρα και τι προσπάθησε να μεταφέρει στην οθόνη.

Ο χαρακτήρας της Trelawney και η ερμηνευτική προσέγγιση

Η καθηγήτρια Μαντείας, όπως έχει ήδη χτιστεί από τα βιβλία της J.K. Rowling, ισορροπεί ανάμεσα στο κωμικό και στο σκοτεινό: άλλοτε μοιάζει χαμένη στον δικό της κόσμο κι άλλοτε ξεστομίζει προβλέψεις που ανατριχιάζουν από την ακρίβειά τους. Η Thompson περιέγραψε την Trelawney ως μια γυναίκα που «σχεδόν δεν βλέπει τίποτα», με μια βαθιά νευρωτική αγωνία που τροφοδοτείται από τις σπάνιες στιγμές όπου όντως «πιάνει» κάτι αληθινό - όπως το αν κάποιος κουβαλά τον δυσοίωνο «grim».

Σε τέτοιους ρόλους, το ζητούμενο δεν είναι ο ρεαλισμός με τη στενή έννοια, αλλά η συνέπεια μιας εσωτερικής λογικής. Η Trelawney δεν χρειάζεται να πείσει ως επιστήμονας· χρειάζεται να πείσει ως άνθρωπος που πιστεύει απόλυτα σε αυτό που λέει, ακόμη κι όταν μοιάζει υπερβολική. Αυτή ακριβώς η «δέσμευση» είναι που κάνει τον χαρακτήρα να μένει στη μνήμη.

Λίγες μέρες γυρισμάτων, τεράστιο αποτύπωμα

Η ηθοποιός στάθηκε στο πόσο παράδοξο είναι να συζητείται τόσο έντονα ένας ρόλος που της πήρε συνολικά περίπου 30 ημέρες δουλειάς. Σε μια καριέρα δεκαετιών, με πολυάριθμες πρωταγωνιστικές και απαιτητικές εμφανίσεις, το Harry Potter εξακολουθεί να λειτουργεί σαν «μαγνήτης» για το ενδιαφέρον του κοινού. Όχι επειδή οι άλλοι ρόλοι είναι λιγότερο σημαντικοί, αλλά επειδή το συγκεκριμένο franchise έγινε σημείο αναφοράς για εκατομμύρια θεατές.

Το ενδιαφέρον αυτό δεν την κάνει να υποτιμά τη σειρά. Αντίθετα, η Thompson φαίνεται να αντιμετωπίζει με σεβασμό τον τρόπο που τέτοιες ιστορίες γίνονται προσωπικές αναμνήσεις για όσους μεγάλωσαν μαζί τους. Με άλλα λόγια, μπορεί η δική της εμπειρία να μετριέται σε ημέρες γυρισμάτων, όμως η εμπειρία του κοινού μετριέται σε χρόνια.

Το «ιερό κοινό» και η δουλειά για παιδιά και οικογένειες

Μιλώντας γενικότερα για ταινίες που απευθύνονται σε νεαρότερο κοινό, η Thompson χαρακτήρισε τα παιδιά «ιερό κοινό», με την έννοια ότι βλέπουν πολλά πράγματα για πρώτη φορά, και άρα αξίζουν το καλύτερο δυνατό επίπεδο δουλειάς. Η λογική αυτή εξηγεί και τις συχνές επιλογές της σε οικογενειακά projects πέρα από τον κόσμο του Harry Potter.

Στην πορεία της, έχει βρεθεί σε παραγωγές που απευθύνονται σε ευρύ κοινό: δάνεισε τη φωνή της στο Brave της Pixar, εμφανίστηκε ως Mrs. Potts στη live-action εκδοχή της Disney για το Beauty and the Beast, συμμετείχε στο Matilda the Musical, ενώ το Nanny McPhee (ταινία που έγραψε και πρωταγωνίστησε) απέκτησε ξεχωριστή θέση σε μια γενιά θεατών.

Η ορατότητα των γυναικών άνω των 60 και το ζήτημα των ρόλων

Η συζήτηση για την υστεροφημία και το τι «μένει» από μια καριέρα συνδέεται, για την ίδια, και με τον τρόπο που η βιομηχανία αντιμετωπίζει τις μεγαλύτερες γυναίκες. Πρόσφατα εξέφρασε κριτική για τον περιορισμό των πρωταγωνιστικών ευκαιριών σε ηθοποιούς άνω των 60, μετά από στοιχεία της καμπάνιας "Age Without Limits": μόλις πέντε από τις 100 πιο εμπορικές ταινίες των τελευταίων τριών ετών είχαν γυναίκα άνω των 60 στον πρώτο ρόλο. Μάλιστα, σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, ήταν πολλαπλάσια η πιθανότητα μια ταινία να έχει ως πρωταγωνιστή ένα ζώο που μιλά παρά μια γυναίκα αυτής της ηλικίας.

Η θέση της είναι ξεκάθαρη: οι γυναίκες αποτελούν το μισό του πληθυσμού και μεγαλώνουν - άρα οι ιστορίες τους δεν γίνεται να εξαφανίζονται. Και, όπως υποστηρίζει, όσο περνούν τα χρόνια τόσο πιο σύνθετοι και ενδιαφέροντες γίνονται οι άνθρωποι, άρα και οι ρόλοι που θα έπρεπε να γράφονται γι’ αυτούς.

Η λογική του «μπαίνεις και το υπηρετείς» σε ένα franchise

Όταν τέθηκε το θέμα ότι οι ηθοποιοί που εντάσσονται σε μια σειρά ταινιών «στη μέση» χρειάζεται να πάρουν γρήγορα αποφάσεις για τον τόνο και το ύφος, η Thompson συμφώνησε: μπαίνεις, ρισκάρεις, εμπιστεύεσαι το ένστικτό σου. Αυτή η στάση εξηγεί γιατί η Trelawney — παρότι εμφανίζεται σε περιορισμένες σκηνές — δείχνει ολοκληρωμένη και αναγνωρίσιμη: από τα χαρακτηριστικά «μπουκάλια» γυαλιά μέχρι την ασταθή, αγχωμένη ένταση που κάνει κάθε προφητεία να μοιάζει σαν πραγματικό γεγονός μέσα στο μυαλό της.

Για τους θαυμαστές, ο χαρακτήρας είναι αξέχαστος. Για την ίδια, είναι ένας ακόμη σταθμός σε μια πορεία άνω των 40 χρόνων. Το ενδιαφέρον βρίσκεται στο πώς ένα μικρό κομμάτι δουλειάς μπορεί να αποκτήσει τεράστια ζωή έξω από το πλατό, ειδικά όταν απευθύνεται σε νεαρούς θεατές που «κλειδώνουν» τέτοιες εικόνες ως αναμνήσεις.

Το πιο πρόσφατο πρότζεκτ της, The Sheep Detectives, είναι διαθέσιμο για streaming στο Amazon Prime.