Δεν είναι ότι οι άνθρωποι σταμάτησαν να αγαπούν τους φίλους τους. Είναι ότι πολλοί έχουν αρχίσει να νιώθουν εξαντλημένοι ακόμη και από τις ίδιες τους τις κοινωνικές σχέσεις.
Κάποτε το burnout αφορούσε μόνο τη δουλειά
Για χρόνια, η λέξη burnout συνδεόταν σχεδόν αποκλειστικά με την εργασία. Υπερωρίες, πίεση, deadlines και συνεχής παραγωγικότητα ήταν τα βασικά στοιχεία της εξάντλησης που συζητούσαμε όλοι.
Τα τελευταία χρόνια όμως, όλο και περισσότεροι άνθρωποι των social και μη, αρχίζουν να περιγράφουν μια διαφορετική μορφή κόπωσης. Όχι από τη δουλειά ή τις υποχρεώσεις, αλλά από την ίδια την κοινωνική επαφή.
Και κάπως έτσι εμφανίστηκε το λεγόμενο «friendship burnout».
Όταν ακόμη και τα μηνύματα μοιάζουν με υποχρέωση
Η σύγχρονη φιλία δεν λειτουργεί όπως παλιότερα. Δεν περιορίζεται σε μια βόλτα ή σε ένα τηλεφώνημα μέσα στην εβδομάδα. Υπάρχει παντού και συνεχώς. Στα dms, στα reactions, στα voice notes, στα memes που «πρέπει» να απαντηθούν, στις ειδοποιήσεις που περιμένουν reply εδώ και μέρες.
Η διαρκής ψηφιακή παρουσία δημιουργεί την αίσθηση ότι οι κοινωνικές σχέσεις δεν σταματούν ποτέ πραγματικά. Ακόμη και όταν κάποιος μένει σπίτι μόνος του, συνεχίζει να είναι διαθέσιμος, προσβάσιμος και κοινωνικά «ενεργός».
Κάπου εκεί αρχίζει και η εξάντληση.
Η πίεση να είσαι συνεχώς emotionally available
Ένα από τα πιο περίεργα χαρακτηριστικά της σύγχρονης φιλίας είναι ότι πλέον απαιτεί και διαρκή συναισθηματική διαθεσιμότητα. Οι φίλοι δεν λειτουργούν μόνο σαν παρέα, αλλά συχνά σαν support system, therapist substitute και καθημερινό συναισθηματικό στήριγμα.
Αυτό από μόνο του δεν είναι αρνητικό. Το πρόβλημα ξεκινά όταν όλοι είναι ήδη εξαντλημένοι από τη δική τους καθημερινότητα και παρ’ όλα αυτά προσπαθούν να παραμένουν συνεχώς διαθέσιμοι για όλους.
Και τότε, ακόμη και μια απλή ειδοποίηση μπορεί να μοιάζει σαν κάτι που απαιτεί ενέργεια που δεν υπάρχει.
Το guilt της κοινωνικής κούρασης
Το πιο δύσκολο κομμάτι του friendship burnout είναι ίσως η ενοχή που το συνοδεύει. Επειδή οι φιλίες θεωρούνται «θετικές» σχέσεις, πολλοί δυσκολεύονται να παραδεχτούν ότι κάποιες φορές αισθάνονται κουρασμένοι ακόμη και από ανθρώπους που αγαπούν πραγματικά.
Έτσι, αρκετοί καταλήγουν να απομακρύνονται προσωρινά, να αργούν να απαντήσουν ή να ακυρώνουν σχέδια χωρίς να μπορούν εύκολα να εξηγήσουν γιατί.
Όχι επειδή δεν ενδιαφέρονται, αλλά επειδή το social battery μοιάζει μονίμως...άδειο.
Ίσως τελικά να μην είμαστε φτιαγμένοι για τόση διαρκή επαφή
Η αλήθεια είναι ότι ποτέ άλλοτε στην ιστορία οι άνθρωποι δεν είχαν τόσο συνεχή πρόσβαση ο ένας στον άλλο. Οι σχέσεις πλέον δεν «παγώνουν» όταν τελειώνει η μέρα. Συνεχίζονται ασταμάτητα μέσα από οθόνες.
Και ίσως αυτό να είναι το σημείο που κάνει τη σύγχρονη κοινωνική ζωή τόσο κουραστική. Δεν υπάρχει πραγματικό off mode.
Γι’ αυτό και όλο και περισσότεροι άνθρωποι αρχίζουν να αναζητούν μικρές μορφές κοινωνικής σιωπής. Όχι επειδή θέλουν να μείνουν μόνοι για πάντα, αλλά επειδή χρειάζονται λίγο χώρο για να επανέλθουν.
Και ίσως το friendship burnout να μην είναι τελικά σημάδι ότι οι άνθρωποι έγιναν πιο αντικοινωνικοί.
Ίσως να είναι απλώς σημάδι ότι κουράστηκαν να είναι συνεχώς διαθέσιμοι.
