Μέσα στο άγχος και την αβεβαιότητα που προκαλεί η τεχνητή νοημοσύνη στην αγορά εργασίας, τα δεδομένα δείχνουν μια διαφορετική εικόνα: δεν έρχεται το τέλος της ανθρώπινης εργασίας, αλλά μια ριζική αναδιαμόρφωσή της.
Το άγχος που νιώθουν πολλοί εργαζόμενοι απέναντι στις εξελίξεις της τεχνητής νοημοσύνης είναι απολύτως κατανοητό, αλλά συχνά παραπλανητικό. Τα δεδομένα μπορούν να εξηγήσουν γιατί. Με βάση ανάλυση σε επίπεδο εργασιακών καθηκόντων για περισσότερα από 800 επαγγέλματα, σε βάθος καταγραφή 6.800 δεξιοτήτων και έρευνες ειδικών, η ερευνητική ομάδα του McKinsey Global Institute εκτιμά ότι τα καθήκοντα που αντιστοιχούν σε πάνω από τις μισές συνολικές εργατοώρες στις ΗΠΑ μπορούν θεωρητικά να αυτοματοποιηθούν με τεχνολογίες που ήδη υπάρχουν.
Η αισιόδοξη όψη αυτής της πρόβλεψης είναι ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν μπορεί και δεν πρόκειται να αντικαταστήσει ολοκληρωμένα τις θέσεις εργασίας των ανθρώπων που εκτελούν αυτά τα καθήκοντα για τα προς το ζην. Αντίθετα, η εργασία θα αλλάξει και οι εργαζόμενοι θα προσαρμοστούν. Πάνω από το 70% των δεξιοτήτων που αναζητούν σήμερα οι εργοδότες είναι χρήσιμες τόσο σε εργασίες που μπορούν να αυτοματοποιηθούν όσο και σε εργασίες που δεν αυτοματοποιούνται. Αυτό σημαίνει ότι οι περισσότερες ανθρώπινες ικανότητες θα παραμείνουν πολύτιμες, αλλά ο τρόπος και το πλαίσιο εφαρμογής τους θα εξελιχθούν.
Η τεχνητή νοημοσύνη θα αναλαμβάνει επαναλαμβανόμενα καθήκοντα ιδιαίτερα ψηφιακά, όπως καταχώριση δεδομένων και επεξεργασία πληροφοριών κι οι άνθρωποι θα επικεντρωθούν περισσότερο σε όσα μόνο οι ίδιοι μπορούν να κάνουν: να θέτουν καλύτερα ερωτήματα, να ερμηνεύουν αποτελέσματα, να καθοδηγούν τα συστήματα και να ασκούν κρίση. Η ταχύτητα των τεχνολογικών αλλαγών θα κάνει την προσαρμοστικότητα την απόλυτη ανθρώπινη υπερδύναμη.
Οι αγγελίες εργασίας δείχνουν τι έρχεται στην αγορά εργασίας. Καταγράφουν επταπλάσια αύξηση στη ζήτηση για δεξιότητες χρήσης και διαχείρισης εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης, ταχύτερη από οποιαδήποτε άλλη δεξιότητα τα τελευταία δύο χρόνια, ακόμη και από την ικανότητα σχεδιασμού συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης. Θα πίστευε κανείς ότι οι πιο επιτυχημένοι εργαζόμενοι στην εποχή της ΤΝ θα είναι οι μηχανικοί ανάπτυξης. Όμως η πραγματικότητα πιθανότατα θα ευνοήσει τους “μεταφραστές της ΤΝ”, όσους μπορούν να κατανοούν τη γλώσσα της τεχνητής νοημοσύνης και να καθοδηγούν έξυπνα συστήματα.
Παραδείγματα προσαρμογής υπάρχουν ήδη και είναι ενθαρρυντικά. Στην ακτινολογία ο αριθμός των κλινικών επιστημόνων αυξάνεται παρά την ικανότητα της ΤΝ να διαβάζει ιατρικές απεικονίσεις με ολοένα μεγαλύτερη ακρίβεια, επειδή η τεχνολογία ενισχύει την εργασία τους αντί να την αντικαθιστά. Στην εξυπηρέτηση πελατών, οι εταιρείες χρησιμοποιούν συστήματα συνομιλιών ΤΝ για την αντιμετώπιση ρουτινών κλήσεων, απελευθερώνοντας το ανθρώπινο δυναμικό για πιο πολύπλοκες ή συναισθηματικά φορτισμένες υποθέσεις. Στη φαρμακοβιομηχανία εργαλεία γενετικής ΤΝ που συντάσσουν κλινικές εκθέσεις έχουν μειώσει τον χρόνο ολοκλήρωσης στο μισό και βελτίωσαν την ακρίβεια.
Η διοίκηση επίσης θα αλλάξει, καθώς οι μηχανές αναλαμβάνουν περισσότερη ανάλυση δεδομένων και αναφορές, οι προϊστάμενοι θα αφιερώνουν λιγότερο χρόνο στην επίβλεψη και περισσότερο στην καθοδήγηση, στην επίδραση και στη διαχείριση ομάδων ανθρώπων και συστημάτων ΤΝ. Ο τεχνολογικός αλφαβητισμός θα γίνει κορυφαία ηγετική δεξιότητα για κατανόηση των δυνατοτήτων και των ορίων της τεχνητής νοημοσύνης, για διασφάλιση σαφών ευθυνών και για ισορροπία μεταξύ αποδοτικότητας και ασφάλειας.
Τα οικονομικά διακυβεύματα είναι τεράστια. Η McKinsey εκτιμά ότι πράκτορες και ρομπότ με τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσαν να αποφέρουν σχεδόν 2,9 τρισεκατομμύρια δολάρια σε οικονομική αξία στις ΗΠΑ μέχρι το 2030 εφόσον οι οργανισμοί ανασχεδιάσουν τον τρόπο συνεργασίας ανθρώπων και τεχνολογίας. Αυτό σημαίνει να κοιτάξουμε πέρα από την απλή αυτοματοποίηση καθηκόντων και να επανεξετάσουμε ολόκληρες ροές εργασίας: πως οι ομάδες πωλήσεων προσεγγίζουν πελάτες, πως οι τράπεζες επεξεργάζονται δάνεια, πως οι μάνατζερ συγκροτούν ομάδες που περιλαμβάνουν τόσο ανθρώπους όσο και ψηφιακούς “συναδέλφους”.
Το αν η τεχνητή νοημοσύνη θα φέρει ευημερία μαζί με αναταραχή ή μόνο αναταραχή εξαρτάται από τις αποφάσεις που λαμβάνονται σήμερα από εργοδότες και εκπαιδευτικούς που προετοιμάζουν τους ανθρώπους για αλλαγή, αλλά και από τους ίδιους τους εργαζόμενους που προσαρμόζονται σε νέα εργαλεία και νέους τρόπους εργασίας. Η τεχνολογική καινοτομία προχωρά γρήγορα, μένει να φανεί αν οι θεσμοί μας μπορούν να συμβαδίσουν. Αν διαχειριστούμε σωστά τη μετάβαση, η τεχνητή νοημοσύνη δε θα μειώσει την ανθρώπινη εργασία, θα την αναβαθμίσει.
*με στοιχεία από το Rest of Wolrd
