Ο κόσμος του Harry Hole δε σε θέλει, σε αντέχει. O Jo Nesbo έρχεται στο streaming του Netflix
Το Detective Hole του Jo Nesbø περνάει από το βιβλίο στην πραγματικότητα του streaming και προσφέρει βύθιση στα μηνύματα της σκανδιναβικής λογοτεχνίας που έχει κερδίσει το κοινό σε παγκόσμια κλίμακα. Ο ήρωας δεν είναι ήρωας με την κλασική έννοια. Αποτελεί ένα λειτουργικό πρόβλημα. Ένας άνθρωπος που συνεχίζει να κινείται, επειδή δεν έχει καταρρεύσει ακόμα. Ο Tobias Santelmann δεν προσπαθεί να τον κάνει συμπαθή. Τον αφήνει όπως είναι, κουρασμένο, "σπασμένο", εμμονικό. Δεν ωραιοποιεί, ούτε μας καλεί να τον συμπαθήσουμε.
Η μορφή του ντετέκτιβ εδώ δεν έχει καμία ρομαντική διάσταση. Δεν υπάρχει ιδιοφυΐα που λάμπει, αλλά ένας άνθρωπος που σκαλίζει τη βρωμιά και τελικά γίνεται μέρος της. Το Όσλο που παρουσιάζεται δεν θυμίζει καρτ ποστάλ. Δεν έχει καθαρό αέρα, δεν έχει ισορροπία. Είναι ένας τόπος σκοτεινός, γεμάτος σκιές και ανθρώπους που έχουν ήδη χαθεί. Η πόλη λειτουργεί σαν προέκταση της ψυχολογίας του πρωταγωνιστή κι αυτό είναι το πρώτο ειλικρινές στοιχείο της σειράς.
Η ιστορία ξεκινά με γνώριμα υλικά για όσους έχουν διαβάσει τα βιβλία. Ένας φόνος, ένα τραύμα, ένα παρελθόν που δεν έχει κλείσει. Όμως δεν μένει εκεί. Απλώνεται ... πλέκει υποθέσεις, δημιουργεί έναν κόσμο όπου όλα συνδέονται, αλλά τίποτα δεν ξεκαθαρίζει πραγματικά. Η βία γίνεται σχεδόν εμμονική. Δεν λειτουργεί ως σοκ, αλλά ως σταθερή συνθήκη. Σαν να σου λέει ότι αυτός είναι ο κόσμος, αν δεν μπορείς να τον αντέξεις φύγε κι όμως μένεις.
Ο αντίπαλος που ενσαρκώνει ο Joel Kinnaman δεν προσπαθεί να κρυφτεί. Είναι ξεκάθαρα διεφθαρμένος κι επικίνδυνος. Αυτό που έχει ενδιαφέρον δεν είναι το τι είναι, αλλά το πόσο βαθιά φτάνει. Η σύγκρουση δεν είναι καλού με κακό. Παρουσιάζει δύο διαφορετικές εκδοχές αποσύνθεσης. Η σειρά κινείται μέσα σε γνώριμες φόρμες. Ο βασανισμένος ντετέκτιβ, ο serial killer, οι παράλληλες υποθέσεις, τα ηθικά όρια που καταρρέουν. Όλα υπάρχουν, το θέμα είναι πώς χρησιμοποιούνται.
Εδώ εμφανίζεται κι η αδυναμία που ως έναν βαθμό δικαιολογείται, καθώς τα βιβλία είναι τρομερά πλούσια. Η υπερφόρτωση με πολλά στοιχεία, πολλές κατευθύνσεις, πολλές "ψεύτικες" ενδείξεις. Σε κάποια σημεία, η ιστορία μοιάζει να χάνει τον εαυτό της μέσα στην προσπάθεια να κρατήσει το ενδιαφέρον κι όμως παρά το χάος μας κρατά η ατμόσφαιρα.
Η μουσική των Nick Cave και Warren Ellis καθοδηγεί. Σου επιβάλλει τον ρυθμό, σε βάζει μέσα στη θλίψη χωρίς να ζητά άδεια. Οι σιωπές είναι πιο δυνατές από τους διαλόγους, τα βλέμματα λένε περισσότερα από τις εξηγήσεις. Η σειρά δεν βασίζεται τόσο στο «τι έγινε», αλλά στο «πως νιώθει» κι αυτό την ξεχωρίζει από μία απλή αστυνομική ιστορία. Το Detective Hole θέλει να σε εξαντλήσει, να σε φέρει σε ένα σημείο που αρχίζεις να καταλαβαίνεις τον πρωταγωνιστή κι αυτό είναι ίσως το πιο επικίνδυνο σημείο, γιατί ο Harry δεν είναι κάποιος που πρέπει να καταλάβεις εύκολα. Είναι κάποιος που αν τον καταλάβεις πολύ, ίσως δεις κομμάτια του εαυτού σου.
Πόσο μπορείς να αντέξεις πριν σπάσεις; Και τι κάνεις όταν δεν σπας, αλλά συνεχίζεις;
Στις πιο δυνατές στιγμές της, η σειρά καταφέρνει να ξεφύγει από τα κλισέ του είδους. Δε ψάχνει την ανατροπή, δε ψάχνει το σοκ, αναζητεί τη φθορά, τη σταδιακή, αθόρυβη κατάρρευση. Στις πιο αδύναμες χάνεται μέσα στις ίδιες της τις φιλοδοξίες. Προσπαθεί να γίνει πιο περίπλοκη από όσο χρειάζεται και τότε χάνει την καθαρότητα που την κάνει ενδιαφέρουσα. Το αποτέλεσμα είναι άνισο, όχι όμως αδιάφορο. Δεν πρόκειται για την καλύτερη μεταφορά του σύμπαντος του Nesbø, ούτε για την πιο σφιχτή αφήγηση. Πρόκειται όμως για μία ειλικρινή προσπάθεια να αποδοθεί το βάρος αυτού του κόσμου κι αυτό έχει αξία.
Το Detective Hole είναι μια εμπειρία που απαιτεί υπομονή, αντοχή και διάθεση να μπεις σε έναν κόσμο που δεν θα σε ανταμείψει με λύτρωση. Αν το αποδεχτείς αυτό, θα βρεις κάτι αληθινό, αν όχι, θα κουραστείς. Ο λόγος περνάει πλέον σε εσάς.
*Με στοιχεία από το Hollywood Reporter
